Connect with us

Քաղաքականություն

«Եկեք դուրս գանք փողոց և պատահած մարդու հարցնենք, թե ինչու նախագահը չի կարողանում լավ մարդու նշանակել նախարար կամ ինչ-որ մեկին ազատել աշխատանքից»․ Արմեն Սարգսյան

Published

on

Հանրապետության նախագահ Արմեն Սարգսյանը հարցազրույց է տվել ռուսաստանյան հեղինակավոր «Аргументы и Факты» պարբերականի գլխավոր խմբագիր Իգոր Չերնյակին:

«Արմենպրես»-ը թարգմանաբար, որոշ կրճատումներով, ներկայացվում է նախագահի պաշտոնական կայքում տեղ գտած հարցազրույցը և թերթի նախաբանը:

Ռուսաստանի և Հայաստանի հարաբերությունները վերջին տարիներին հեշտ չեն զարգանում. Երևանից մեր երկրի (Ռուսաստանի) հասցեին հնչում են ամենատարբեր մեկնաբանություններ, ընդհուպ մինչև այն, որ Մոսկվան է մեղավոր Լեռնային Ղարաբաղում Հայաստանի պարտության համար: Ի՞նչ է կատարվում. «АиФ»-ի գլխավոր խմբագիր Իգոր Չերնյակի հարցերին պատասխանել է Հայաստանի նախագահ Արմեն Սարգսյանը:

– Պարոն նախագահ, անցած մի քանի տարիներին Հայաստանում արմատական փոփոխություններ են տեղի ունեցել՝ երկիրը անցավ հեղափոխության, պատերազմի, երեք տարում՝ երկու անգամ արտահերթ խորհրդարանական ընտրությունների միջով: Ընդ որում, դրանից առաջ Հայաստանը փոխեց Սահմանադրությունը՝ նախագահական կառավարման համակարգից անցում կատարելով խորհրդարանականի: Երկրի ներկայիս ղեկավարությունը հայտարարում է, որ մտադիր է շարունակել լայնածավալ բարեփոխումների ուղղությունը: Կարո՞ղ են արդյոք այդ փոփոխություններն ինչ-որ կերպ ազդեցություն ունենալ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վրա:

– Կարծում եմ, որ Հայաստանը նախագահական կառավարման համակարգից խորհրդարանականի փոխելու որոշումը ճիշտ չէր: Արդյունքում ստացվեց, որ հանրապետությունն ավելի շատ վարչապետական դարձավ: Գործող Սահմանադրությունը շատ թերություններ ունի, և ինքս դրա փոփոխության կողմնակից եմ, որ այն հավասարակշռված լինի: Հակառակ դեպքում ապագայում այս ամենը կարող է հանգեցնել ծանր հետևանքների:

Հասարակ քաղաքացիները չեն հասկանում, թե ինչ է խորհրդարանական հանրապետությունը: Եկեք դուրս գանք փողոց և ցանկացած պատահած մարդու հարցնենք, թե ինչու նախագահը չի կարողանում լավ մարդու նշանակել նախարար կամ ինչ-որ մեկին ազատել աշխատանքից: Հասարակ քաղաքացին ձեզ չի պատասխանի:

Խնդիրն այն է, որ մարդիկ, որոնք ունեն փորձ, Արևմուտքում կամ Արևելքում կրթություն են ստացել, այսօր չեն կարող գալ իրենց տուն և ծառայել իրենց երկրին, քանի որ մեր Սահմանադրությունը դա թույլ չի տալիս: Նախարար դառնալու համար դու պետք է 4 տարի ապրես Հայաստանում, լինես միայն Հայաստանի քաղաքացի: Նախագահ դառնալու համար 10 տարի է հարկավոր: Ինձ համար հասկանալի չէ, թե ինչու: Այս աշխարհում ամեն ինչ փոխկապակցված է: Հայաստանին անհրաժեշտ են մարդիկ, որոնք գիտեն աշխարհը, համաշխարհային միտումները, տիրապետում են ինֆորմացիայի, պրոֆեսիոնալ են:

– Դուք ու՞մ մասին եք ասում:

– Օրինակ՝ Նուբար Աֆեյանը, որը Բոստոնում ստեղծել է «Moderna» պատվաստանյութը, չի կարող դառնալ Հայաստանի գիտության նախարար: Դրա համար նա պետք է հրաժարվի իր ամերիկյան կամ կանադական անձնագրից, գա այստեղ և ապրի 4 տարի: Սակայն, եթե նա 4 տարի ապրեր Հայաստանում, ինչպե՞ս պետք է ստեղծեր «Moderna»-ն: Դրա համար սահմանադրական փոփոխությունները շատ կարևոր նպատակ եմ համարում: Պետք է բացել ճանապարհները, կոտրել Հայաստանում և Սփյուռքում ապրող հայերի միջև եղած բեռլինյան պատերը…

Այո, Հայաստանը պետք է լավ հարաբերություններ ունենա աշխարհի բոլոր երկրների հետ: Ցանկալի կլիներ, որ լուծվեին Ադրբեջանի հետ խնդիրները, չնայած դա դժվար է: Վատ չէր լինի լավ հարաբերություններ ունենալ Թուրքիայի հետ, ինչն ավելի բարդ է:

Սակայն բոլոր երկրների շարքում կա մեկը, որի հետ հարաբերությունները քննարկելն անիմաստ է. դա Ռուսաստանն է, քանի որ չի կարելի քննարկել այն, ինչ ապրիորի է: Մաթեմատիկայում կան թեորեմներ, սակայն կան նաև աքսիոմաներ: Հայաստանի հարաբերությունները ինչ-որ երրորդ երկրի հետ թեորեմ է, իսկ Ռուսաստանի հետ՝ աքսիոմա: Մենք մի քանի հարյուր տարի ապրել ենք Օսմանյան, իսկ հետո՝ Ռուսական կայսրություններում: Արդյունքում՝ հայկական հանրապետությունը, որը կար Ռուսական կայսրությունում, այսօր անկախ Հայաստանն է: Իսկ որտե՞ղ է Արևմտյան Հայաստանը, որը Օսմանյան կայսրությունում էր: Ո՞ւր են այն հայերը, որոնք ապրել են այնտեղ: Այսօր Ռուսաստանում նույնքան հայեր կան, որքան Հայաստանում: Իսկ Թուրքիայում նրանք ավելի շատ էին…

Դուք հարցրեցիք, թե կարո՞ղ են արդյոք ներկա փոփոխություններն ազդեցություն ունենալ Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների վրա: Կարևորն այն է, որ ես նույնիսկ չեմ ցանկանում քննարկել մեր երկրների բարեկամության ամրությունը: Ինձ համար դա աքսիոմա է:

Hay-Tech, Հայկական տեխնոլոգիաներ

– Իսկ ինչպե՞ս եք գնահատում Ռուսաստանի հետ տնտեսական համագործակցության մակարդակը: Փոխադարձ առևտրի ծավալը 2020 թվականին նվազել է 8%-ով, ընդամենը 2 մլրդ դոլար է կազմել:

– Այդ տոկոսները, կրկին, ինձ համար չեն, կառավարության համար են: Ես կարող եմ խոսել միտումների և ռազմավարության մասին: Իսկ ռազմավարությունը պարզ է. Հայաստանը Ռուսաստանի համար կարող է հենակետային երկիր դառնալ՝ որոշակի ոլորտների զարգացման համար, ինչպես խորհրդային ժամանակաշրջանում էր: Հայաստանը հնարավորություն ունի ներգրավել մարդկանց, նոու-հաուներ Արևմուտքից, ԱՄՆ-ից, ամբողջ աշխարհից և դառնալ նոր տեխնոլոգիաների երկիր: Դա լա՞վ է արդյոք Ռուսաստանի համար: Այո, ուղղակի հիանալի է:

Իմ երազանքն է, որ Հայաստանը դառնա բարձր տեխնոլոգիաների երկիր: «Հայ Թեք» (High tech) նշանակում է բարձր տեխնոլոգիաներ: Նկատեցիք՝ high արտասանում ենք՝ «հայ»: Մենք մեր երկիրը անվանում ենք «Հայաստան», «հայ»-երի երկիր: Այսինքն՝ ես հայ եմ: Ես երազում եմ, որ մենք ունենանք «Հայ թեք» (High tech)՝ այսինքն հայկական տեխնոլոգիաներ:

Պարզ օրինակ. խաղողից կարելի է ստանալ հյութ և վաճառել այն Ռուսաստանում, Բուլղարիայում կամ Շվեդիայում: Նաև կարելի է վաճառել չամիչ, գինի, շամպայն: Սակայն արվեստի գլուխգործոցը կոնյակն է: Այդ նույն խաղողից կոնյակ ստանալն ավելի բարդ է, սակայն գինն էլ անհամեմատելի ավելի բարձր է: Եվ այդ կոնյակը հայկական հայ-թեքի (բարձր տեխնոլոգիաների) օրինակ է:

Կամ, օրինակ, ես չեմ կարող Ուզբեկստանի կամ Թուրքիայի հետ մրցակցել լոլիկների քանակով: Սա նշանակում է, որ այն, ինչ արտադրվում է հայկական լոլիկներից, պետք է բարձր տեխնոլոգիական լինի: Ես քանակով չեմ մրցակցում, սակայն կարող եմ մրցակցել որակով: Նույնը վերաբերում է նաև ծրագրավորմանը, արհեստական բանականությանը, կենսատեխնոլոգիաներին և այլն:

– Ինչպե՞ս եք գնահատում Ղարաբաղում ռուս խաղաղապահների աշխատանքը, և ինչքա՞ն երկար անհրաժեշտ կլինի նրանց ներկայությունն այնտեղ:

– Միշտ: Չգիտեմ՝ կկարողանաք ճիշտ բառ գտնել՝ փոխանցելու իմ զգացողությունները: Ռուսական բանակը տասնամյակներով, հարյուրամյակներով գտնվում է այս տարածաշրջանում: Նրա ներկայությունը չափազանց կարևոր է: Այն, ինչ անում են խաղաղապահները, մեծ նշանակություն ունի թե՛ տարածաշրջանային քաղաքականության, թե՛ Ղարաբաղի կարգավիճակի, տարածաշրջանի ապագայի, վաղը պատերազմը բացառելու շուրջ հնարավոր բանակցությունների տեսանկյունից:

Երևի ես պետք է օգտվեմ հնարավորությունից և Ձեր միջոցով շնորհակալություն հայտնեմ. նրանք, ի վերջո, զինվորներ են: Նրանք կարող էին հանգիստ ծառայել Ռուսաստանի տարածքում, առանց գլխացավի, քանի որ ո՞վ կարող է երաշխավորել, որ վաղը մեզ մոտ ոչինչ տեղի չի ունենա: Սակայն Վլադիմիր Վլադիմիրովիչը և ձեր երկրի ղեկավարությունը դժվար որոշում են ընդունել, ես նրանց ևս ցանկանում եմ շնորհակալություն հայտնել դրա համար:

– Ձեր կարծիքով, որո՞նք են երկրորդ պատերազմում Հայաստանի պարտության պատճառները: Արդյո՞ք հնարավոր է երրորդը:

– Երրորդի հնարավորությունը եկեք թողնենք Աստծուն: Առաջին պատերազմում մենք հաղթեցինք, քանի որ 2-3 տարով Ադրբեջանից առաջ էինք զինված ուժերի կազմակերպման, խորհրդային բանակում ծառայած, Աֆղանստանում պատերազմած հայերին օգտագործելու հարցում: Այո, այն ժամանակ ևս կար Թուրքիան, սակայն ոչ այսպիսի ծավալներով. նման բացահայտ կերպով չէր օգտագործվում նաև ՆԱՏՕ-ի զենքը:

Այնուհետև եկան պատերազմին հաջորդած 26 տարիները: Մենք մեծ հնարավորություն ունեինք մեր հաղթանակը վերածելու կայուն խաղաղության: Սակայն մենք չօգտվեցինք դրանից: Եվ լրջորեն սկսեցինք հետ մնալ: Քանի որ Ադրբեջանը, դեռ Հեյդարի Ալիևի ղեկավարությամբ, հասկացավ, որ իր առավելությունը նավթն է, և արեց ամեն բան՝ այն միջազգային շուկա հանելու համար: Արդյունքում, ժամանակի ընթացքում մենք կորցրեցինք բոլոր առավելությունները: Բացի այդ, Ադրբեջանը գնեց մեծ քանակությամբ զինամթերք, բացեիբաց, Թուրքիայի միջոցով մարտի դաշտ բերեց ՆԱՏՕ-ի զենքը, ողջ աշխարհից հավաքեց հազարավոր վարձկանների: Ես Բրյուսելում ուղիղ հարցրեցի իմ գործընկերներին՝ ինչպե՞ս եք վերաբերվում այն փաստին, որ ՆԱՏՕ-ի անդամ երկիրը Հայաստանի դեմ պատերազմի է դուրս եկել: Բնականաբար, պատասխան չստացա:

– Հնարավոր համարո՞ւմ եք հայ-թուրքական հաշտեցումը, թե՞ ամեն ինչ այլևս առհավետ կորած է:

– Պատասխանը տրիվիալ է՝ ոչինչ հավերժ չէ՝ ո’չ վերջնական հաղթանակը, ո’չ վերջնական պարտությունը: Այս աշխարհում ամեն բան հնարավոր է: Օրինակ, Ֆրանսիան և Գերմանիան մի քանի հարյուր տարի պատերազմել են իրար դեմ, սակայն Երկրորդ աշխարհամարտից հետո ամեն բան փոխվեց: Առաջին հերթին, հանդուրժողականություն ի հայտ եկավ, հանդուրժողականություն հավատի, մշակույթի, շփման հանդեպ: Եթե դա չլիներ, Եվրոպայում միջնադարյան պատերազմները մինչ օրս կշարունակվեին:

Կարծում եմ՝ այս դեպքում նախաձեռնողականություն պետք է ցուցաբերի Թուրքիան՝ հանդուրժողականություն մշակույթի, պատմության, հուշարձանների, հավատի, եկեղեցու և այլնի հանդեպ: Առանց դրա, առանց միմյանց հանդեպ հարգանքի ոչինչ չի ստացվի:

– Պարբերաբար խոսակցություններ են սկսվում այն մասին, որ Հայաստանը կարող է համագործակցել ՆԱՏՕ-ի հետ, ինչը որոշակի լարվածություն է առաջացնում Ռուսաստանում: Դուք դա որքանո՞վ եք հնարավոր համարում:

– Այդ հարցը պետք է ուղղել վարչապետին, պաշտպանության և արտաքին գործերի նախարարներին: ՆԱՏՕ-ի մասին իմ կարծիքն արդեն ասացի, այն հայտնել եմ նաև դաշինքի գլխավոր քարտուղարին: Ինձ համար մինչև հիմա անհասկանալի է, թե ինչպես ստացվեց, որ ՆԱՏՕ-ի անդամ Թուրքիան դարձավ այդ պատերազմի մասնակիցը: Հայաստանը ՆԱՏՕ-ի հետ 30 տարվա հարաբերություններ ունի, անգամ իր զինվորներին է ուղարկել աշխարհի տարբեր տարածաշրջանների թեժ կետեր…

Լոգունովից մինչև Պուտին

– Որքանով ես տեղյակ եմ՝ Դուք ընկերներ եք եղել Մոսկվայում բնակվող՝ Մոսկվայի պետական համալսարանի ռեկտոր Լոգունովի և հետախուզության լեգենդար վետերան Վարդանյանի հետ: Նրանց հեռանալուց (կյանքից) հետո Ռուսաստանում ընկերներ մնացե՞լ են:

– Ինձ համար դժվար է Անատոլի Ալեքսեևիչ Լոգունովին ընկեր անվանելը: Նա ակադեմիկոս էր, ես՝ երիտասարդ գիտնական, որը զբաղվում էր իրեն հետաքրքրող թեմայով: Սակայն նա մշտապես մեծ ուշադրությամբ էր վերաբերվում ինձ և մեծ ազդեցություն է թողել իմ կյանքի վրա:

Իսկ արդեն Գևորգ Անդրեևիչ Վարդանյանն իսկապես ընկեր էր՝ չնայած մեր տարիքային տարբերությանը: Նրա կինն ու մայրս դեռևս երիտասարդ տարիներին ընկերուհիներ էին Թեհրանում: Ես նրանց հետ ծանոթացա 1996 թվականին, երբ դարձա վարչապետ, քանի որ ցանկանում էի հայկական հետախուզությունն ուժեղացնել: Ո՞վ, եթե ոչ նա, կարող էր այդ հարցում դառնալ գլխավոր խորհրդատուն: Գևորգ Անդրեևիչն ինձ համար նույնն է, ինչ Էյնշտեյնը՝ ֆիզիկայում: Նա մեծ հետախույզ էր ու մեծ մարդ:

Ընդհանրապես, ես Ռուսաստանում միշտ շատ ընկերներ եմ ունեցել: Սակայն կա ընկերություն, որի մասին չի կարելի մոռանալ՝ Վիկտոր Ստեպանովիչ Չեռնոմիրդինի հետ: Մենք ծանոթացանք 1985 թվականին և, ստացվեց այնպես, որ միանգամից ընկերացանք: Երբ ես դարձա վարչապետ, շատ հարցեր շատ արագ էին լուծվում: Մոսկվա կատարած իմ առաջին իսկ այցի ժամանակ մենք ստեղծեցինք «ԱրմԳազՊրոմ»-ը, որն այժմ կոչվում է «Գազպրոմ Արմենիա»: Մտածեցինք մի գիշերվա ընթացքում, իսկ հաջորդ օրը հուշագիր ստորագրեցինք:

– Սակայն Չեռնոմիրդինը ևս վաղուց մահացել է: Ռուսաստանի հետ էլի ինչ-որ բան կապո՞ւմ է:

– Ամեն բան է կապում: Վլադիմիր Վլադիմիրովիչ Պուտինն է կապում, ում հետ մենք շատ լավ հարաբերություններ ունենք: Իհարկե, միջպետական կապերը չեն կարող կառուցվել երկրի ղեկավարների համակրանքների կամ հակակրանքների վրա: Եվ, այդուհանդերձ, անձնական հարաբերությունները մեծ նշանակություն ունեն: Ինձ Ռուսաստանի հետ կապում են գիտության, բիզնեսի իմ մեծաթիվ ընկերները: Կապում է իմ կյանքը, քանի որ ես, ամեն դեպքում, խորհրդային մարդ եմ: Մոսկվայում ինձ զգում եմ ինչպես տանը, թեպետ, օրինակ, Ալմաթիում ևս զգում եմ ինչպես տանը: Ուսանողական տարիներին եղել եմ Տաշքենդում, Սամարղանդում, Բուխարայում, և այդ ամենն իմ կյանքի մի մասն է: Իսկ Ռուսաստանը՝ առավել ևս:

Բացի այդ, ինձ Ռուսաստանի հետ կապում է ռուսական մեծ մշակույթը՝ գրականությունը, լեզուն, արվեստը, երաժշտությունը, շատ ընկերներ ունեմ երաժիշտների, կոմպոզիտորների մեջ: Ես զարմացա, որ կարծում էիք, թե Ռուսաստանում ընդամենը երկու ընկեր ունեմ:

Continue Reading
Click to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Քաղաքականություն

ՀՀ-ում մինչև մայիս իշխանափոխություն է լինելու

Published

on

Continue Reading

Քաղաքականություն

Սիսակ Գաբրիելյանը մեկնաբանել է ԱԺ-ում տեղի ունեցած ծեծկռտուքը

Published

on

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցություն պատգամավոր Սիսակ Գաբրիելյանը հերքում է, որ ինքը Ազգային ժողովում դեկտեմբերի 7-ին տեղի ունեցած միջադեպին մասնակից է եղել։ 
«Մանրամասներին չեմ տիրապետում զուտ այն պատճառով, որ դեպքի վայրում չեմ եղել։ Ցավում եմ, որ չեմ եղել,գուցե փորձեի ինչ-որ բան կանխել։ Հասել եմ այն պահին, երբ աղմուկ էր լսվում։ Մոտեցել եմ մի տղայի, որը քաշքշուկի մեջ էր, ընդամենը իրեն գրկել եմ և ուղեկցել եմ հենց այն դուռը, որտեղ լրագրողներն էին»,- «Արմենպրես»-ի հաղորդմամբ՝ լրագրողների հետ զրույցում ասաց Գաբրիելյանը։ 

Պատգամավորը դժվարանում է ասել՝ծեծ եղե՞լ է, թե՞ ոչ․«Տհաճ միջադեպ էր և տհաճ տեսարան էր, ինձ համար անընդունելի։ Իհարկե, ցավում եմ, որ այդ թվում ձեզանից շատերը նույն վերագրերում նշում էին, որ ես ինչ-որ բան եմ արել»,- նշեց Գաբրիելյանը։ 

Ավելի վաղ, լրագրողների հետ ճեպազրույցում, ներկայացնելով միջադեպի մանրամասները՝ Ազգային ժողովի «Հայաստան» խմբակցության պատգամավոր Արամ Վարդևանյանը նշել էր, որ միջադեպը տեղի է ունեցել Ազգային ժողովի փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի աշխատասենյակում։ 

Պատգամավորը պնդել է, որ ՔՊ ներկայացուցիչները սուրճ խմելու պատրվակով ընդդիմադիր պատգամավորների օգնականներին հրավիրել են ԱԺ փոխնախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի աշխատասենյակ, որից հետո նրանց կազմակերպված ծեծի ենթարկել։ 

Դատախազությունն ուսումնասիրում է Ազգային ժողովում տեղի ունեցած ծեծկռտուքի վերաբերյալ հրապարակումները։ Հրապարակումները ուղարկվել են Ազգային անվտանգության ծառայություն՝ նյութեր նախապատրաստելու նպատակով։

Continue Reading

Քաղաքականություն

Ֆինանսների նախարարը` Ամուլսարի հանքի մասին

Published

on

«Պետական բյուջեի մասին» օրենքում Ամուլսարի հանքի գործարկումը ներկայացրել ենք որպես դրական ռիսկ: Այս մասին Ազգային ժողովում հայտնեց ՀՀ ֆինանսների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը՝ պատասխանելով պատգամավորներից մեկի հարցին:

««Պետական բյուջեի մասին» օրենքում ներկայացրել ենք որպես դրական ռիսկ, եթե Ամուլսարը տարվա ընթացքում գործարկվի: Այնուամենայնիվ, պետք է գիտենալ, որ մեկնարկի պահից 12-ամսյա ժամանակահատվածում դեռևս այն նախապատրաստական աշխատանքներն են կատարվելու, որոնք պետք է հասցնեն հանքի շահագործմանը»,- ասաց Տիգրան Խաչատրյանը:

Continue Reading

Քաղաքականություն

Ինչ է իրականում ասել Ալեն Սիմոնյանը. ձայնագրություն

Published

on

Continue Reading

Քաղաքականություն

Երբ եկա հասա, ծեծկռտուքն արդեն սկսված էր. Հրաչյա Հակոբյան

Published

on

Continue Reading

Քաղաքականություն

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ 18+ հայհոյանքներ, ծեծկռտուք՝ Ազգային ժողովում

Published

on

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պատգամավորներ Հրաչյա Հակոբյանը, Վահագն Ալեքսանյանը և ևս մի քանի խորհրդարանականներ ԱԺ նախագահի տեղակալ Ռուբեն Ռուբինյանի առանձնասենյակում ծեծի են ենթարկել «Հայաստան» խմբակցության ՀՅԴ-ական պատգամավորների երեք օգնականների։ Այս մասին հայտնում է 24News-ի թղթակիցը խորհրդարանից։ 

«Ես տեսա, թե ինչպես են հարձակվել մեր տղաների վրա, ծեծի են ենթարկում, անվտանգության աշխատակիցները չէին էլ խառնվում։ Մասնակցում էին Հրաչյա Հակոբյանը, Վահագն Ալեքսանյանը, Սիսակ Գաբրիելյանն էլ էր էնտեղ», – լրատվամիջոցներին հայտնել է Իշխան Սաղաթելյանի օգնականը։ 

Այս պահին Ռուբինյանի սենյակում է նաև ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանը։

Մանրամասները՝ տեսանյութում։

Continue Reading

Քաղաքականություն

«Զանգեզուրյան» սպառնալիք Ալիևից՝ Պուտին-Բայդեն վճռորոշ զրույցի նախաշեմին

Published

on

Երեկ Ղուբայի շրջանում գյուղացիների հետ հանդիպմանը Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը կրկին պատերազմն է հիշել՝ օրինակ բերելով. «Հայաստանն ու ամբողջ աշխարհը տեսան, որ մեզ ոչ ոք չկարողացավ կանգնեցնել։ Իսկ ցանկացողներ կային, ընդ որում բավականին ուժեղ շրջանակներ էին, բայց չկարողացան։ Ես պահանջում էի, որ մեզ ներկայացնեն մեր հողերի ազատագրման օրը, նոր միայն կանգ կառնենք։ Նույնը ասում եմ հիմա. հայտարարեք, թե երբ է բացվելու Զանգեզուրի միջանցքը, և խնդիրներ չեն լինի»:

Ալիևն ուզում է «ուժեղ շրջանակներին» հիշեցնել, թե ինչ «տղա» է: Ամենայն հավանականությամբ այդ «ուժեղ շրջանակներից» մեկը Ռուսաստանն է եղել, ու հիմա Ալիևը որոշել է Պուտինին էլ ասել՝ թե, երբ, վերջապես իր համար կբացեն «Զանգեզուրի միջանցքը»:

Այն, որ նա հայկական կողմից բազմիցս է պահանջել՝ «Զանգեզուրի միջանցքը», դա նորություն չէ: Բանն այն է, որ օրերս կայացավ Պուտին-Էրդողան հեռախոսազրույց, այսօր երեկոյան կկայանա Բայդեն-Պուտին տեսակոնֆերանսը, և Ալիևը որոշել է հորդորել է «ուժեղ շրջանակներին»՝ արագ կողմնորոշվել, այլ կերպ ասած՝ սպառնացել է, որ այլևս մտադիր չէ սպասել:

Ռուսաստանի և ԱՄՆ նախագահներ Վլադիմիր Պուտինի և Ջո Բայդենի տեսակոնֆերանսը, որը կսկսվի այսօր երեկոյան, կանցկացվի փակ ռեժիմով։ Այս մասին հայտարարել է ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովը, գրում է Կոմերսանտը։ Նախագահ Պուտինը հանդիպումից հետո չի նախատեսում հանդես գալ որևէ հայտարարությամբ, նշել է Պեսկովը։ «Կարծում ենք, որ դա կլինի բավականին երկար և բովանդակալից տեսակոնֆերանս»,- ասել է Պեսկովը։ Եթերում, նրա խոսքով, կցուցադրվեն երկու նախագահների հանդիպման որոշ կադրեր։ «Իհարկե, խոսքը գնում է միայն առաջին կադրերի մասին։ Բոլոր շփումները կկատարվեն փակ ռեժիմով։ Նկատի ունենք, որ սա ուղղակիորեն երկու նախագահների խոսակցություն է լինելու։ Չեմ կարող ասել, թե ով կլինի նախագահ Բայդենի կողքին»,- հավելել է Կրեմլի խոսնակը։
Օրերս, ԱՄՆ նախագահ Ջո Բայդենը հայտարարեց, որ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ երկար զրույցի հույս ունի, հատկապես Ուկրաինայի իրավիճակի շուրջ: Խոսելով «Ուկրաինայի դեմ Ռուսաստանի զինված ագրեսիայի» մասին՝ Բայդենն ասել է, որ ԱՄՆ-ն «վաղուց գիտի ռուսական գործողությունների մասին»։ Բայդենը նաև ասել էր, որ չի ընդունում որևէ մեկի «կարմիր գծերը» Ուկրաինայի իրավիճակի համատեքստում, որի մասին խոսել էր Պուտինը։

Ինչևէ, միաժամանակ, Ալիևն ընդգծել է՝ լավ կլիներ, որ այս հարցը լուծվեր կառուցողական ձևով՝ բանակցությունների և փոխըմբռնման ճանապարհով, բայց նաև զգուշացրել՝ քանի դեռ ուշ չէ, Հայաստանը պետք է ընդունի Ադրբեջանի պայմանները և վերջ տա ճանապարհների ու հաղորդակցությունների հարցում «ոչ անկեղծ» մոտեցմանը:
Նկատենք, որ Ալիևի այս հայտարարությունը հաջորդում է ճանապարհների ապաշրջափակման հարցով Հայաստանի, Ադրբեջանի և Ռուսաստանի փոխվարչապետերի մոսկովյան բանակցություններին, որոնց ավարտին կողմերը միասնական հայտարարությամբ հանդես չեկան: Թեև ավելի վաղ Սոչիում Իլհամ Ալիևի և Նիկոլ Փաշինյանի հետ եռակողմ բանակցություններից հետո Վլադիմիր Պուտինն ասել էր, որ որոշումներ են կայացվել, որոնք պետք է հրապարակեր հենց փոխվարչապետերի հանձնաժողովը:

Հայաստանի փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանի գրասենյակը հայտարարել է, որ եռակողմ հանձնաժողովի ընդհատված նիստն առաջիկա օրերին կշարունակվի: Հայաստանի Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Արմեն Գրիգորյանն էլ առանց մանրամասներ գաղտնազերծելու ասել էր, որ կողմերին չի հաջողվում համաձայնություններ ձևակերպել՝ նորից շեշտելով՝ Հայաստանը պատրաստ է ապաշրջափակմանը, սակայն միջանցքի մասին խոսք լինել չի կարող:

Նախօրեին էլ Ադրբեջանի արտգործնախարարը Ստոկհոլմում՝ ԵԱՀԿ համաժողովի շրջանակում հրաժարվեց հանդիպել հայաստանցի պաշտոնակցի հետ՝ պատճառաբանելով, թե նախատեսված հանդիպումից ժամեր առաջ Հայաստանը սադրանք է իրականացրել․ Բաքուն նկատի ուներ Հայաստանի խորհրդարանականների այցը Ստեփանակերտ:

Հիմա, Ալիևը Պուտին-Բայդեն տեսակոնֆերանսից առաջ սպառնում է. «Ասե՛ք ամսաթիվը, թե երբ է բացվելու Զանգեզուրի միջանցքը»… Այսօր, ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում համանախագահող՝ ԱՄՆ-ի և Ռուսաստանի առաջնորդների զրույցը, որը խոստանում է երկարատև լինել, վստահաբար, կառնչվի նաև Հայաստան-Ադրբեջան թեմային:

Հետևաբար՝ կարևոր որոշումների պետք է սպասել:

Մետաքսյա Շալունց

Continue Reading

Քաղաքականություն

Ով է առաջին դավաճանը

Published

on

Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, որն   հայ քաղաքական դաշտում  հայտնվեց  1988-ի՝ «Միացում» և  «Ленин, партия , Горбачев,Сталин , Берия , Лигачев» կարգախոսների ներքո, դարձավ հայ քաղաքական  այն գործիչներից  հերթականը, որն հեշտությամբ նահանջեց իր  քաղաքական    հրապարակային դիրքորոշումից`Արցախի և Հայաստանի վերամիավորման  գաղափարից:

Այն, ինչ  այսօր տեղի է ունենում Հայաստանի և Արցախի հետ, դա Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  քաղաքական   ռեժիսուրան է, կասեի՝ բաղձանքը:

Անպատկերացնելի է, թե ինչպես կարող էր իրեն հմուտ քաղաքական գործիչ և, իր շրջապատում,   քաղաքական կորիֆեյ համարվող  անձը,  1994  թվականին՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի՝ հակամարտող կողմերի միջև ստորագրված հրադադարը, չվերածել ազգային քաղաքական  շահեկանության՝  պրոֆիտի և  կյանքի չկոչեր  Հայասատանի և Արցախի  ազգային իղձը: Փոխարենը ՀՀ  առաջին նախագահը,  զինադադարից անմիջապես հետո,  սկսեց հետևողականորեն   առաջ մղել՝ Ադրբեջանին՝ Արցախի շուրջ ազատագրված տարածքների  հանձնման թեզը: Ընդ որում, ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը դա անում էր սեփական ժողովրդին ահաբեկելու, շանտաժի ենթարկելու  միջոցով:  

  Լևոն Տեր-Պետրոսյանն հռչակվել էր փայլուն դիվանագետ,խորաթափանց բանակցող,ազգային շահին հետևող քաղաքական գործիչ: Սակայն, համադրելով  իրականությունը, փաստերն ու դեպքերը, պարզ է  դառնում, որ, ինչպես Տեր-Պետրոսյանի    ներքին քաղաքականությունը,  որն  իր քաղաքական հակառակորդները   որակել էին  «թայֆայականություն»,այնպես էլ արտաքին քաղաքականությունը,հեռու էր հայամետությունից:

    ՀՀ Ազգային Ժողովի երբեմնի  նախագահ, երբեմնի  ՕԵԿ-ի երբեմնի  նախագահ  Արթուր Բաղդասարյանը  1996  թվականին հեղինակել էր  Լևոն Տեր-Պետրոսյանին նվիրված գրքույկ:    Ուշագրավ փաստահավաք աշխատանքի արդյուքնում, ներկայացվել էին   Տեր-Պետրոսյանի  անձին ու գործունեությանը վերաբերող   կարծիքներ:

Այսօր, երբ Արցախի հիմնախնդրի լուծումը կամ  փաստացի չլուծումը  կարիք ունի  խորքային ուսումնասիրության,երբ քաղաքական տարբեր թիմեր և ՀՀ   տարբեր ժամանակների նախագահները  փորձում են   բացահայտել իրենց  ստացած և թողած  բանակցային ժառանգությունը, առավել կարևոր է   Արցախի հիմնախնդիրի  գենեզիսի, դրա լուծման քայլերի և քաղաքական նախաձեռնությունների մասին տեղեկատվության ուսումնասիրությունը: Կարևոր է   բացահայտել  Լևոն Տեր-Պետրոսյանի   իրական   քաղաքական ցանկությունները, որոնք կյանքի կոչեց նրա  քաղաքական «ձագը»՝ Նիկոլ Փաշինյանը:

Հայ  տրոյական ձի՞ն

1988 թվականին՝ Երևանի  թատերական հրապարակում,Արցախը մայր-հայրենիքին վերամիավորելոււ   պահանջով, «Միացում» քաղաքական նշանաբանը  տիրաժավորող  մի խումբ անձանցից մեկը՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանը, 1990   թվականին  դարձավ ՀՀ Գերագույն խորհրդի նախագահ, հետո՝Հայաստանի  նախագահ: Չմանրամասնելով նրա  քաղաքական  թռիչքը, նշենք, որ  շատ արագ վերածվեց կուռքի:Սակայն,կարճ ժամանակ անց էլ, հանրության զգալի հատվածի սերը  առ ՀՀ  նորընտիր առաջնորդը վերածվեց անթաքույց  ատելության: Քաղաքական  այս  կենսագրությունը  կրկնեց     Լևոն Տեր- Պետրոսյանի   քաղաքական «ենթավարպետ» Նիկոլ Փաշինյանը:   

  Լևոն Տեր-Պետրոսյանի ֆետիշացումն իր շրջապատում  աննվազ էր: Մասնավորապես, ՀՀ Գերագույն  խորրհրդի  նախագահի  տեղակալ, նախկին կոմունիստ   Գագիկ Հարությունյանը    գրել էր, որ «ԼՏՊ-ն դասական ազգային մտավորական է: Մեծ բարեբախտություն է, որ հենց այդպիսին է ՀՀ  նախագահը(«Հայաստանի Հանրապետություն» օրաթերթ, 05.01.1995:)

Իսկ ՀՀ  նախկին վարչապետ   Հրանտ Բագրատյանը 1996 թվականին   գտնում էր, որ  Լևոն- Տեր-Պետրոսյանը  հայ պետականության  պատմության կարևորագույն դեմքերից է,ժամանակակից աշխարհի  լուրջ քաղաքական գործիչներից»:Սակայն,  իրականությունն այն էր, որ  Լևոն Տեր-Պետրոսյանի քաղաքական ախոյանները՝ արցախյան հաղթական պատերազմից հետո, նրան  սկսեցին մեղադրել  Արցախից հրաժարվելու, այն ծախելու մեջ: Պարզ  էր  դարձել, որ  Լևոն Տեր-Պետրոքսյանի  բացահայտ թրքասիրությունը,  մեր դարավոր  թշնամու հետ   քիրվայություն անելու  մեծագույն ցանկությունը, խաղաղության  և հաշտվելու  ծրագիրը  ոչ թե Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  քաղաքական  հակառակորդների  հորինած եւ,  դեռևս 1996 թվանականի ընտրություններում, ՀՀ առաջին  նախագահի  դեմ  կիրառվող  գաղափարական  սադրանք էր, այլ  Լևոն Տեր- Պետրոսյանի  քաղաքական  հայեցակարգն էր:

Մի  կողմ թողնենք այն իրողությունը, որ   արցախյան  առաջին պատերազմից երեք տարի անց, նրան ճիշտ ժամանակին պարտադրեցին հեռանալ իշխանությունից՝ ապացուցելով նրա՝ Արցախը  հանձնելու՝տարիների  ընթացքում խմորվող   դավաճանական  ծրագրի գոյությունը:Պարզ դարձավ, որ,փաստորեն,  դեռ հրադադարի համաձայնագրի վրա   թանաքը չցորացած, ՀՀ  առաջին, իրեն հաղթող համարող նախագահը   մտահղացել է ազատագրված տարածքները թուրքերին նվիրել:Մասնավորապես, ուշագրավ է  հայտնի  քաղաքական գործիչ Պարույր Հայրիկյանի՝ տարիներ  առաջ հնչեցրած  բնութագրումը  ՀՀ  նապագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  մասին: «ՄենքծանոթացանքՓարիզումերբկալանքիցհետոնաեկելէրբուժվելուԻնձհամարզարմանալիէրորբանտումգտնվողինազատենարձակումևուղարկումարտասահման՝բուժվելուառանցգործըկարճելու: …ՉէիմոռացելբանտիցդուրսգալուցհետոԼ.ՏերՊետրոսյանըՄատենադարանիմոտհայտարարեցորմինչևկյանքիվերջինքըպատրաստէպայքարելու «պերեստրոյկայի»համար: «Պերեստրոյկայի»հետոչՂարաբաղըկապուներոչմենքդաԳորբաչովիկարգախոսնէր»: Այնուհետ, Պարույր  Հայրիկյանը լրջագույն մեղադրանք է ներկայացնում  Լևոն Տեր –Պետրոսյանին՝ նրա արտաքին քաղաքականությունը համարելով զրո, իսկ  Արցախի հիմնահարցի լուծման ձգձգումը՝ ժամանակի վրա  խաղալու  վտանգավոր միտում: «Լևոն Տեր-Պետրոսյանը արտաքին քաղաքականություն չի ունեցել ընդհանրապես:Այսօր Արցախի հարցը դիվանագիտական անբավարար վիճակի մեջ է: Մենք պարզապես ժամանակ ենք շահում, դա էլ վատ չէ:Ժամանակ շահելն, ի վերջո,  լրացուցիչ  կյանք է, խաղաղություն, հանդարտություն: Բայց պետք է նայել հեռանկարի  տեսանկյունից, եթե մենք ունենայինք  արտաքին  քաղաքականության ստրատեգիա, ապա Արցախը կլիներ այդ ստրատեգիայի բաղկացուցիչ մասը»,- ասել էր  Հայրիկյանը դեռևս 1996  թվականին:. («Լևոն Տեր- Պետրոսյան.դիմանկարի փորձ»,  107, 111 էջեր):

 Այս ամենը  փաստում է, որ  Լևոն Տեր-Պետրոսյանն է ազգային  շահերի առաջին դավաճանը, որի  համար  Արցախ անունը շահարկելը դարձավ քաղաքական կենսագրության սկիզբ, թռիչքահարթակ՝ իշխանությունը  վերցնելու  համար: Այդ նրա համար է  Արցախը բեռ համարվել եւ  այդ   կանխադրույթը նա է  դրել շրջանառության  մեջ, հասունացրել  եւ   մատուցել  իր քաղաքական  հոգեզավակ Նիկոլ Փաշինյանին:Հիշենք Փաշինյանի վերբալ  մանիպուլյացիաները Արցախի  հարցում՝ <<բանակցելու եմ իմ կետից, չեմ բանակցելու, որովհետև Արցախի բնակչությունը  ինձ չի ընտրել, ինչ պետք է, այն էլ բանակցում ենք, ինչքան կարելի էր  «կռուտիտ» լինել արտահայտություններով:  

   ՀՀՇ նախկին առաջնորդ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի և նրա թիմակիցների՝ Արցախը դավաճանելու  և հաղթանակն ուրանալու  տարածվող  կեղծ  մտքերը ընդամենը   տկար  փորձեր են՝ պեղել-գտնելու  այսօրվա ողբերգական  իրավիճակի՝  նախկինից եկող  պատասխանատուներին: 

Առավել հետաքրքրական է  «Ղարաբաղ» կոմիտեի նախկին անդամ Աշոտ Մանուչարյանի՝ դեռևս 1996   թվականին, արտահայտած   քաղաքական գուշակությունը.«…Եսինքսշատանգամքննադատելեմնրա (իմա՝ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի)ընտրածքաղաքականուղեգիծըևավելին,  պետականհամակարգիցիմհեռանալուկոնկրետառիթըհենցկապվածէրարցախյանխնդրումվարվողքաղաքականությանիմկողմից չնդունելուհետ:Այսինքնեսհամաձայնչէիընտրվածտարբերակին:Այսօրէլհամարումեմորքաղաքականությունըոչճիշտէընտրված.այնտանումէդեպիփակուղիևմենքբավականինսրընթացմոտենումենքարդենայդփակուղունևկարողենքկանգնելաղետիառջև:Եսմիքանիանգամասելեմորայդճանապարհինկլինենշատէականաղետալիցնցումներ»( «Լևոն Տեր- Պետրոսյան.դիմանկարի փորձ», էջ 114):

  Փաստորեն,  Լևոն Տեր-Պետորսյանի քաղաքական ընդդիմախոսները արդեն իսկ 1996-ին և դրանից առաջ,տեսնում էին, վերլուծում այն ուղերձները, որոնք առանց  կաշկանդվածության,   առանց   անձկության արտահայտում էր  ՀՀ առաջին և իրեն հաղթող համարող նախագահը:  

Չի եղել  նման  քաղաքական առաջնորդ, ով իր հաղթանակից անմիջապես հետո,  ինքնակամ գնա  հանձնվելու  կամ՝ արտահայտի  կապիտուլյացիայի «թեթև» տեսակի    ստորագրման ցանկություն:   

Փոխանակ  Լևոն Տեր-Պետրոսյանը,  քաղաքական  ջանադրության արդյունքում, դիվանագիտորեն ամրագրեր  հայ ազգի հաղթանակը, առաջ էր քաշում  տարածքները  վերադարձնելու և Թուքրիայի հետ հաշտ ապրելու  գաղափարը:Իր այդ  քաղաքական երազանքը,   երեսուն տարիա անց,   իրականացրեց հենց իր  քաղաքական  զավակը, ոչ թե  նրանք, ում  ՀՀ առաջին նախագահը 2007 թվականին հեռուստաէկրանից   ուղերձ   հղելով, ասում էր՝  «տղա եք, պահեք հողերը»: Փաստորեն, նրանք, ում ուղղված էր  ՀՀ առաջին նախագահի  ելույթը,  ապացուցեցին, որ «հող պահող  տղա են»:Մինդեռ  Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  քաղաքական ձագուկը  հոդված առ հոդված կյանքի  կոչեց ՀՀՇ-ական կառավարության՝ թուրքերի հետ  հաշտ ապրելու և  «գրավված» հողերը ադրբեջանցիներին բոնուսով    վերադարձնելու  քաղաքական իղձը:

   Լևոն Տեր- Պետրոսյանի   ընդդիմախոսները  ճի՞շտ էին

 Այնուամենայնիվ, հետաքրքիր է, թե ինչո՞ւ  էին Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  քաղաքական  ընդդիմախոսները  ռադիկալ մերժում են նրա  հետագա կառավարումը,ո՞ր մտքերն էին  համարվում ազգակործան և  դավաճանական:    

«Որևէապահովականհամակարգորևէգերտերությունչիկարողապահովելմերազգայինանվտանգությունը:Դրաբանալինմերհարևաններիհետմերբարեկամություննէ» («Լևոն Տեր- Պետրոսյան.դիմանկարի փորձ» էջ171): Այս մտքի հեղինակը, այո, չզարմանք Լևոն Տեր- Պետրոսյանն է: Համեմատեք ու համադրեք  Նիկոլ Փաշինյանի մտքի արգասիքները՝ կապված   խաղաղության դարաշրջանի և   ժամկետային զինծառայության ժամկետը Հայաստանում    5 տարին մեկ 3-ամսյա կամ 2-ամսյա ծառայությամբ  փոխարինելու հետ:

Լևոն Տեր-Պետրոսյանն, փաստորեն, ասում էր, որ   մեր   ազգային անվտանգությունը ոչ թե մեր  գերժամանակակից  բանակի,պետության առաջընթացի,  այլ՝ մեր  հարևանների հետ  բարեկամությամբ է պայմանավորվում: Այսպիսինն էր  ռազմաքաղաքական մտքի գիգանտ   նախագահի   պատկերացումը, քաղաքական հոտառության և տարածաշրջանային  մթնոլորտը կանխատեսելու գովաբանված  ունակությունը:Սա ասում էր  հայոց պատմության գիտակ  պատմաբան Նախագահը, ով պետք է որ  իմանար՝ հաղթանակները    ամրապնդվում են  հզոր ռազմական  նվաճումներով,կնքված փաստաթղթերով, ինչպես  դա այժմ անում է Ալիևը:  

Լևոն Տեր-Պետրոսյանի  հայամերժ  խոհերը փոխզիջումների, ինչպես նաև  հայոց խորհրդարանի՝Արցախը չճանաչելու վերաբերյալ որոշումը, խոհեմություն է որակվում: Ինչու չէր կարելի  ճանաչել Արցախը, երբ կային ռազմաքաղաքական հաջողություններ:Այդպիսով   խնդիրը լուծված կլիներ՝ վերջնական և  պատմականորեն արդար:Արցախը ոչ  ճանաչվեց անկախ պետություն, ոչ էլ  միացավ մայր–հայրենիքին: Ինչո՞ւ   Լևոն Տեր-Պետրոսյանը  չէր մտածում քաղաքական և ռազմական  հաղթանակներին  նոր  թափ հաղորդել, պատմական արդարության տեսանկյունից, աշխարհին ի ցույց դնել  իր կողմից  մերժելի համայնավարերի՝ ազգերին բախտ  և տարածքներ բաժանելու   պատմական էգոիզմի  դրսեւորման փաստերը:  Նա համարում էր. «Իդեալականձևը (տարբերակը ) ԼեռնայինՂարաբաղիժողովրդիինքնորոշմանիրավունքձեռքբերելնէՍակայնեսգիտակցումեմ,-նշումէր Հայաստանի ղեկավարը,որիդեալականտարբերակներինհնարավորնչէմիշտհասնելԱյդպատճառովմենքփնտրումենքընդունելիտարբերակ՝վերջտալուպատերազմինևառաջարկումենքայդնպատակինհասնելերեքփուլիցԱռաջինը՝զինադադարիհաստատում»:

Թերևս, հենց այս  մոտեցման  պատճառով ԼՏՊ-ի ընդդիմադիրները  նրա արտաքին քաղաքական  կուրսը համարում էին  գոյություն չունեցող: Ինչ էր նշանակակում «իդեալական տարբերակներին  հնարավոր չէ միշտ  հասնել»: Ազգերի ինքնորոշման  իրավունքն հենց այդ հնարավորությունն էր տալիս Արցախին: Ստացվում է՝ Արցախի  խնդրի լուծման մերժումը հենց հայկական մոտեցում է: Չե՞ք  տեսնում   Նիկոլ Փաշինյանի վարած քաղաքականության և վերևում արտահայտած մտքի միջև նույնացումը:

Բայց շարունակենք   դիտարկել  Լևոն Տեր- Պետրոսյանի մտքերըԵրկրորդը,- նշումէՀՀառաջիննախագահը-Ղարաբաղիիրավականկարգավիճակիհաստատումն է՝ամրագրվածմիջազգայիննորմերովորպեսզիԱդրբեջանինթույլչտրվիխախտելորոշումըկամհակադրվել»: Հարց է առաջանում. ո՞վ  և ինչպե՞ս էր կանխելու  Ադրբեջանի կողմից որոշման  խախտումները: Չէ որ,  հրադադարից հետո անգամ, այդ  նույն թշնամին շարունակում էր  կրակել  մեր դիրքերի և  պետական սահմանի ուղղությամբ: Հասունանում է մեկ այլ հարց ևս. իսկ 1988 թվականին «միացում» վանկարկելիս  հենց այ՞ս  քաղաքական  նպատակին էիք ձգտում:Հիշեցնենք նաև, որ  1989 թվականի դեկտեմբերի  1-ին  Հայաստանի Գերագույն խորհուրդն ու Արցախի (ԼՂԻՄ) ազգային խորհուրդը  համատեղ որոշում կայացրեցին   Հայաստանի և Արցախի վերամիավորման մասին:Հայ ժողովրդի քաղաքական պայքարը այսպիսի  մարմնավորում ստացավ: Բայց ով էր լինելու  այդ որոշման  քաղաքական հետևորդը: Լևոն Տեր- Պետրոսյանի «երկրորդ տարբերակը» անտեսում էր  նաև այս  պատմական որոշումը:    

«Եվվերջապես,փաստումէԼևոնՏեր– Պետրոսյանը,- վերացնելԱդրբեջանի՝Հայաստանինպարտադրվածշրջափակումը և միաժամանակգրավվածադրբեջանականտարածքներիցհայկականուժերիդուրսբերումը»:(Էջ.180):  Իրականում, ահա սա էր   ազգի  առաջնորդ Լևոն  Տեր-Պետրոսյանի  գերնպատակը, քաղաքական  փափագը,  հետևողական   անշեղ ուղին: Ուշադրություն դարձրեք, որ ՀՀ հաղթող նախագահը հոլովում էր՝ «գրավվածադրբեջանականտարածքներ» արտահայտությունը:Իսկ իր հայտնի՝ «Պատերազմ, թե խաղաղություն. լրջանալու պահը» հոդվածում, այս նույն  քաղաքական  գործիչն ինքն իր մասին գրում էր.«Անձնական փառքի կամ հերոսականացման ձգտելու պարագայում ես պարզապես չէի մասնակցի 1996թ. ընտրություններին, սերունդների աչքում մնալով որպես անկախություն նվաճած, ղարաբաղյան հերոսամարտը շահած, հայկականտարածքներնընդարձակած Նախագահ, անկախ այն բանից, թե որքան արդարացի է այդ ամենի ինձ վերագրումը>>: Հենց այսպես, հողերը հանձնելու պատրաստ  նախագահն այժմ էլ իրեն համարում է   հայկական  տարածքները ընդարձակած  Նախագահ: Իր քաղաքական կրկնօրինակ Նիկոլ Փաշինյանը չի  հեռանում   գաղափարակից հոր   վերբալ աճպարարություններից: Նիկոլ Փաշինյանն   ասում է, որ  հերոսականացել է՝ փրկելով  շրջափակաման մեջ   հայտված 25-ից-35 hազար  հայ զինվորի կյանք,չի թողել, որ թուրքերը մտնեն Ստեփանակերտ և, ի վերջո, նա   հպարտ է  մեր  պարտությամբ: Բարոյապես կողոպտված այս  մտքերը  արդյունավետորեն շրջանառվում  են Փաշինյանի թիմակիցների և  նրանով վարակված ընտրախաղի  շրջանում, ճիշտ այնպես, ինչպես ազատագրող փրկիչ Տեր-Պետրոսյանի թիմակիցները սերմանում էին հաղթող, բայց իրականում  հող  հանձնող նախագահի մտքերը:

 …Շարունակելի

 Լիլիթ Աղեկյան

Continue Reading
Բլոգ15 hours ago

Տղամա՞րդ ես, կանգնի մի բան ասա, ա՛յ պրեզիդենտ, էսքան զոհերը ո՞ւմ վզին են. Ռուբեն Հախվերդյան

Ժամանց16 hours ago

Քոչարյանն ինձ զոհաբերեց/ Փաշինյանի ստվերը չեմ / Չգիտեի, որ կինս մահացել է / 10 տարի ազատազրկվել եմ

Ժամանց16 hours ago

Պետք չէ սրբադասվել Փաշինյանի ֆոնին/ Ամուսնությունս ճիշտ էր/ Ընդդիմությունն իր մեջ նայելու խնդիր ունի

Բլոգ17 hours ago

Նիկոլը ծանոթացրեց Ծառուկյանի հետ/Կլեոպատրայի չոլկաս բռնի ուժով են կտրել/Կյանքումս հայտնվել է վիժվածք

Ժամանց17 hours ago

Որտեղ և ինչպես է ապրում Անգելա Մերկելը

Ժամանց17 hours ago

Որքան է վաստակում Վլադիմիր Պուտինը

Բանակ18 hours ago

Փաշինյանը օրերս գաղտագողի Ադրբեջանին է տվել Արցախի ականապատ դաշտերի բոլոր քարտեզները․ ինչի՞ դիմաց

Բլոգ18 hours ago

«Դեռևս պատերազմը չսկսած՝ թուրքերը ՀՀ ում գաղտնի զինանոցներ են ունեցել». Մանախ

Բանակ18 hours ago

Բանակի ուղեղը լճացած է, ոչ մի բարեփոխում էլ չկա. Սամվել Բաբայան

Վերլուծություն18 hours ago

Նիկոլը կստորագրի, ու կհեռացնեն նրան. նա այլևս պետք չի լինի, գործընթացը սկսված է. Հայկ Նահապետյան

Բլոգ18 hours ago

Ալենին «սըրոչնի» փող ա պետք. Գևորգ Պետրոսյան

Քաղաքականություն18 hours ago

ՀՀ-ում մինչև մայիս իշխանափոխություն է լինելու

Բլոգ20 hours ago

«Իմ քայլը» խմբակցության և Հայկ Մարությանի «ջրերը սկսել են մի առվով չհոսել». 24News

Բլոգ21 hours ago

Ե՞րբ է Երևանը Բաքվին տվել ականապատ դաշտերի քարտեզները. Ադրբեջանի փոխարտգործնախարարը հայտարարություն է տարածել

Քաղաքականություն21 hours ago

Սիսակ Գաբրիելյանը մեկնաբանել է ԱԺ-ում տեղի ունեցած ծեծկռտուքը

Քաղաքականություն21 hours ago

Ֆինանսների նախարարը` Ամուլսարի հանքի մասին

Բլոգ2 days ago

Նիկոլը հասկանում է, որ իրեն խփելու են. Աղասի Ենոքյան

Բլոգ2 days ago

«Նրանց շեֆը մեր շեֆը չէ, նրանց շեֆը մեզ հաշվետու է ու ինչքան շուտ նրանք դա հասկանան, այնքան իրենց օգուտն է». Մամիջանյան

Բլոգ2 days ago

«Ալեն Սիմոնյանը պիտի ճանապարհվի տուն». Լևոն Բարսեղյան

Բլոգ2 days ago

«Հայաստան» դաշինքը հայտարարություն է տարածել

Բլոգ5 days ago

Փաշինյանը կհեռանա՞ իր կաբինետից

Քաղաքականություն2 days ago

Տեսանյութ. Երբ մի վրիժառու հայորդի գա քեզ պատժելու հազավարո թիկնապահներդ քեզ չեն փրկի․ Համբարձումյանը՝ Փաշինյան

Քաղաքականություն5 days ago

Վաշինգտոնը չի ուզում արցախյան հարցի մենաշնորհը թողնել Ռուսաստանին

Բլոգ5 days ago

Արցախը տվեցիր, հիմա Սյունիքն ու սյունեցին է քո աքիլլեսյան գարշապարը

Բանակ5 days ago

Թուրքիան ռազմական գործողություն է սկսել Աղրը, Կարս, Էրզրում նահանգներում

Քաղաքականություն5 days ago

Մասիսի քաղաքապետի եղբայրը կալանավորվել է պոռնկությամբ զբաղվելուն նպաստելու գործով. ՔԿ մամուլի խոսնակ

Քաղաքականություն2 days ago

«Զանգեզուրյան» սպառնալիք Ալիևից՝ Պուտին-Բայդեն վճռորոշ զրույցի նախաշեմին

Քաղաքականություն2 days ago

ԳՇ պետի նախկին տեղակալ Ստեփան Գալստյանը Դավիթ Տոնոյանի դեմ քրգործով ցուցմունք է տվել «Ժողովուրդ»

Քաղաքականություն2 days ago

ՏԵՍԱՆՅՈՒԹ․ 18+ հայհոյանքներ, ծեծկռտուք՝ Ազգային ժողովում

Քաղաքականություն5 days ago

Բայդենի կոշտ զգուշացումը Պուտինին

Քաղաքականություն3 days ago

Վանաձորի քաղաքապետի թեկնածուն հայտարարություն է տարածել

Քաղաքականություն5 days ago

ՌԴ դեսպան Սերգեյ Կոպիրկինը շուտով հետ կկանչվի Ռուսաստան. «Հրապարակ»

Բլոգ3 days ago

Պուտինը Մոդիի հետ հանդիպմանը կմեկնի Լավրովի և Շոյգուի հետ

Բլոգ2 days ago

Նիկոլը հասկանում է, որ իրեն խփելու են. Աղասի Ենոքյան

Բլոգ5 days ago

Վարչապետի օգնականի մակարդակո՞վ եք հարգում Ցորի տղերքին, ո՞ւր էին վարչապետ֊նախարարները. Հոխիկյան

Քաղաքականություն2 days ago

Հետաքրքիր իրավիճակ Նոյեմբերյանում. այստեղ ՔՊ-ն կդառնա ընդդիմություն. «Փաստ»

Ժամանց5 days ago

Մարիմ Փաշինյանը նոր լուսանկարներ է հրապարակել

Բլոգ3 days ago

Սկանդալային խոստովանություն` 44-օրյա պատերազմում թուրքական շահի մասին

Քաղաքականություն3 days ago

Թուրքիան փոխում է երկրի միջազգային անվանումը

Բլոգ17 hours ago

Նիկոլը ծանոթացրեց Ծառուկյանի հետ/Կլեոպատրայի չոլկաս բռնի ուժով են կտրել/Կյանքումս հայտնվել է վիժվածք

Բլոգ15 hours ago

Տղամա՞րդ ես, կանգնի մի բան ասա, ա՛յ պրեզիդենտ, էսքան զոհերը ո՞ւմ վզին են. Ռուբեն Հախվերդյան

Ժամանց16 hours ago

Քոչարյանն ինձ զոհաբերեց/ Փաշինյանի ստվերը չեմ / Չգիտեի, որ կինս մահացել է / 10 տարի ազատազրկվել եմ

Ժամանց16 hours ago

Պետք չէ սրբադասվել Փաշինյանի ֆոնին/ Ամուսնությունս ճիշտ էր/ Ընդդիմությունն իր մեջ նայելու խնդիր ունի

Բլոգ17 hours ago

Նիկոլը ծանոթացրեց Ծառուկյանի հետ/Կլեոպատրայի չոլկաս բռնի ուժով են կտրել/Կյանքումս հայտնվել է վիժվածք

Ժամանց17 hours ago

Որտեղ և ինչպես է ապրում Անգելա Մերկելը

Ժամանց17 hours ago

Որքան է վաստակում Վլադիմիր Պուտինը

Բանակ18 hours ago

Փաշինյանը օրերս գաղտագողի Ադրբեջանին է տվել Արցախի ականապատ դաշտերի բոլոր քարտեզները․ ինչի՞ դիմաց

Բլոգ18 hours ago

«Դեռևս պատերազմը չսկսած՝ թուրքերը ՀՀ ում գաղտնի զինանոցներ են ունեցել». Մանախ

Բանակ18 hours ago

Բանակի ուղեղը լճացած է, ոչ մի բարեփոխում էլ չկա. Սամվել Բաբայան

Վերլուծություն18 hours ago

Նիկոլը կստորագրի, ու կհեռացնեն նրան. նա այլևս պետք չի լինի, գործընթացը սկսված է. Հայկ Նահապետյան

Բլոգ18 hours ago

Ալենին «սըրոչնի» փող ա պետք. Գևորգ Պետրոսյան

Քաղաքականություն18 hours ago

ՀՀ-ում մինչև մայիս իշխանափոխություն է լինելու

Քաղաքականություն2 days ago

Ինչ է իրականում ասել Ալեն Սիմոնյանը. ձայնագրություն

Քաղաքականություն2 days ago

Երբ եկա հասա, ծեծկռտուքն արդեն սկսված էր. Հրաչյա Հակոբյան

Բլոգ2 days ago

Տեսանյութ․ Ռուսական բազան Արևմուտքի համար պատճառ, իսկ Թուրքիայի համար առիթ՝ Հայաստանին հարվածելու համար

Քաղաքականություն2 days ago

Տեսանյութ. Երբ մի վրիժառու հայորդի գա քեզ պատժելու հազավարո թիկնապահներդ քեզ չեն փրկի․ Համբարձումյանը՝ Փաշինյան

Քաղաքականություն5 days ago

Տեսանյութ․ Իսկ եթե ձեր հոր գերեզմանը լիներ ձյունապատ լեռներում․ Ալեն Ղևոնդյանը՝ իշխանություններին

Քաղաքականություն6 days ago

Տեսանյութ. Փաշինյանի պոռնո դերասան թիմակիցը պնդում է, որ հայերն են ցեղասպանել հայերին, իսկ թուրքերն անմեղ են

Քաղաքականություն7 days ago

Տեսանյութ․ Էրդողանը Փաշինյանին համոզել է հանձնել Արցախը, որի դիմաց կստանա փող և ճանապարհ

Բլոգ1 week ago

Տեսանյութ․ Փաշինյանն ու Ալիևը պայմանավորվել են․ գաղտնի պլանը հայտնի է

Օրացույց

November 2021
M T W T F S S
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
2930  

Facebook

Trending